چگونه نوع رابطه‌تان با والدین رابطه مشترکتان را به مخاطره می‌اندازد؟

اخبار کانادا

نویسنده: فرزیا شیرزاد

امروزه بسیاری از والدین برای مراقبت از فرزندان خود دغدغه های زیادی دارند. درگیری های کاری و کمبود وقت  باعث می شود تا والدین خصوصاً مادر، زمان لازم را برای مراقبت از کودک یا کودکان خود نداشته باشد.از طرفی مادر به دلیل آگاهی  کم، و تربیت اکتسابی که از مادران خود داشته، یک الگوی تکراری نا درستی برای تربیت و ارتباط با فرزندان خود انتخاب می کند. به همین دلیل است که بسیاری از روانشناسان معتقدند که تربیت کودک 20 سال قبل از تولد او آغاز می شود. شاید این نظر بسیار سختگیرانه به نظر برسد ولی در طول مطالعه این مقاله متوجه خواهید شد که چندان اعتقاد بی راهی نبوده است.

اما رابطه عاطفی مادر و کودک چه تاثیری می تواند  در بزرگسالی او داشته باشد؟

 رابطه اولیه میان مادر و کودک متمرکز بر نیاز های اولیه مانند غذا، خواب و ارتباط عاطفی است که حس امنیتی در کودک ایجاد می کند. این احساس در زمان خود در بقای کودک موثر است ولی کیفیت اثر آن در طول زندگی کودک پایدار می ماند و می تواند پایه و اساس روابط اجتماعی کودک و کسب مهارت‌های اجتماعی او باشد. در واقع، نوع دلبستگی بین مادر و کودک ، نوع دلبستگی و رابطه اجتماعی کودک را در سال‌های بعدی می گردد.

تعریف دلبستگی چیست؟ دل‌بستگی عبارت است از پیوند عاطفی عمیقی که با افراد مختلف در زندگی خود برقرار می‌کنیم، طوری که با تعامل و ارتباط با آنها ، احساس نشاط و شعف داشته و هنگام اضطراب و استرس های زندگی، از اینکه در کنار آنها هستیم، احساس آرامش و دلبستگی می کنیم.

 ما این احساس دلبستگی را از تولد تا یک سالگی از مراقب یا والدین دریافت می کنیم و در سال های بعد این احساس دلبستگی تکمیل می گردد. به عبارتی احساس آرامش و امنیت یک فرایند طولانی دارد که از تولد تا بزرگسالی ادامه خواهد داشت. ابتدا با والدین و سپس با خانواده، نزدیکان، شریک زندگی و دوستان.

همانطور که گفتیم خانواده اولین نهاد و جایگاهی است که شخصیت و ارزش های کودکان را بر عهده دارد. تأثیر خانواده به عنوان اولین و مهمترین واحد اجتماعی در کودکان کاملاً روشن است. بنا براین نوع ارتباط والدین با کودک خود دو  نوع اصلی دلبستگی در افراد به وجود می آید  که هر کدام نوع رفتار اجتماعی متفاوتی در فرد دارند.

نوع اول ، دلبستگی ایمن نام دارد. والدینی که  نیاز های کودک خود را به درستی ارضا کرده و به خوبی حس امنیت در کودک ایجاد می کنند،بدین ترتیب باعث می شوند تا کودک به این مراقب اتکا کند و پایه امنی برای او باشد. بدین ترتیب بدون نگرانی یا اضطراب با دلگرمی و اطمینان کامل به کنجکاوی کودکانه خود بپردازد. افرادی که دلبستگی ایمن دارند افرادی با اعتماد به نفس بالا هستند و نگاهی درست و کامل از جهان پیرامون و انسانهایی که با آنها در تعامل هستند، دارند. آنان ذات انسان ها را خوب و نیک می دانند و در صورت دلایل محکم و شواهد به شریک زندگی یا افراد دیگر بی اعتماد می شوند. ترسی از برقراری ارتباط با شریک زندگی شان ندارند و تصوری درست از رابطه ای مشترک دارند. معمولاً افرادی که دلبستگی ایمن دارند روابط مشترک طولانی مدت و البته متعهدانه و همراه با صمیمیت خواهد بود. آنان به درستی تصمیم می گیرند و توان مدیریت درست روابط خود را دارند، برای همین قادر به صمیمیت در رابطه مشترکشان هستند و بدون اینکه نگرانی در مورد رابطه داشته یا سوء تعبیر داشته باشند، ما نواقص شریکشان را می پذیرند و با او با عشق و احترام برخورد می کنند. آنان در قبال همسرشان در رعایت این موارد مسئولیت دارند و سعی در برآورده کردن آنها دارند. در مقابل تعارضات حالت دفاعی نمی گیرند. بلکه، آنها را با حل مسئله، بخشش یا معذرت خواهی به حداقل می رسانند.

اما نوع دوم  دلبستگی، دلبستگی  ناایمن نام دارد. این نوع دلبستگی به دلیل عدم توانایی بر آورده کردن نیاز های اساسی کودک توسط والدین به وجود می آید. این کودکان مادرانی داشته اند که در صورت نیاز در دسترس نبودند، یا توانایی لازم برای ابراز عواطف را نداشته اند.

 بدین ترتیب کودک  متوجه این نکته می شود که این مراقب یا والد نمی تواند محل اتکای امنی برای او باشد و از این پس آغوش مادر محل امنی برای او نیست و این احساس اضطراب و بی اعتمادی در ابتدا نسبت به مراقب است ولی بعد بسط پیدا می کند و درطول زندگی  کم کم  این کودک  که حالا بزرگسالی شده ، دیگر توانایی اعتماد به جهان پیرامون و انسانهای دیگر را ندارد و این احساس ناامنی و ترس به اشکال گوناگون در رفتار او مشاهده می شود . سه  نوع دلبستگی نا ایمن در افراد وجود دارد. دلبستگی اضطرابی، اجتنابی و آشفته.

در دلبستگی اضطرابی  تمایل زیادی به برقرای رابطه نزدیک و صمیمی با دیگران و تشکیل رابطه مشترک وجود دارد. حتی فرد برای حفظ رابطه مثبت و همچنین حتی  برای احساس خشنودی و سازگاری بیشتر از نیازهای خود صرف نظر می کند، اما به دلیل آنکه نیازهایشان  در این رابطه برطرف نمی شود؛ شاد نیست و این مشکلات زیادی را در رابطه مشترک ایجاد کند. آنان همیشه نگران هستند که شریک زندگی شان علاقمند به ادامه ارتباط با او باشد یا حتی تصمیم بر ترک آنان داشته باشد. اغلب به بُعد منفی مسایل نگاه می کند و با عینک بد بینی به دنبال عواقب منفی در زندگی مشترکشان می گردند. این افراد به توجه شریک زندگی شان به دیگران، بسیار حساس هستند و برای کاهش این حساسیت، مدام به همسرشان زنگ می زنند یا پیامک می فرستند. از نکات جالبی که در این افراد مشاهده می شود این است که برای تسکین اضطرابشان برای از دست دادن شریک زندگی، گاهی نقش بازی می کنند و سر همسرشان کلاه می گذارند مثلاً با پاسخ ندادن به تماس تلفنی، سعی بر این دارند که  حس حسادت و تهدید را در همسرشان زنده کنند.

در سبک دلبستگی اجتنابی، فرد نا امنی بیشتری از سبک دلبستگی اضطرابی دارد. از رابطه نزدیک با دیگران اجتناب می کند و حفظ استقلال در رابطه بسیار برای او اهمیت دارد، اگر چه گاهی از نزدیکی با دیگران لذت می برد ولی برایش استقلال اهمیت بیشتری دارد. این افراد در رابطه مشترکشان خود خواهانه رفتار می کنند به طوری که  احساس می کنند که برای کسی اهمیتی ندارند. به عنوان مثال در زمان خداحافظی یا در شرایطی که انتظار می رود ناراحتی و نگران تر از معمول باشند بسیار بی تفاوت عمل می کنند. برای حفظ آزادی خود بسیار تلاش می کنند و خیلی دیر متعهد می شوند. پس از برقراری ارتباط هم دچار آشفتگی ذهنی با نارضایتی در مورد رابطه می گردند؛ گاهی کوچکترین معایب همسر برایش مهم می شود و یا مدام خاطرات دوران مجردی و یا دیگر رابطه های ایده آل شان را مرور می کنند. به طرز عجیبی گوش به زنگ و بی قرار، به دنبال مشاهده علایمی برای دوری از شریک زندگی شان هستند. مثلاً او منتظر تلاش های کنترلی همسرخود یا محدود شدن آزادی و خودمختاری اش است تا به این دلیل واکنشی نشان دهد. پیوسته با رفتارهای دوری گزینی همچون پرسه زدن، تصمیمات یک جانبه گرفتن، نادیده انگاشتن همسر یا خاتمه دادن به احساسات و نیازهای شریک زندگی هستند تا در نهایت از شریک زندگی فاصله بگیرند.

معمولاً شریک زندگی این افراد از اینکه نیازهای او را در نظر نمی گیرد، ناراحت است ، یا اینکه از مرموز بودن و به اشتراک نگذاشتن احساسات با او شکایت دارد. جالب اینجاست که این شکایت های شریک زندگی اش، موجب قوی تر شدن و تقویت حس خودکامگی در او می شود. معمولاً افراد اجتنابی در خاتمه دادن رابطه نگران نستند، اما اگر به هر دلیلی این رابطه مشترک تهدید شود، آنان این گونه وانمود می کنند که وابستگی به همسر خود نداشته اند و از پایان دادن به این رابطه مشترک احساس پریشانی ندارند. اما وابستگی وجود دارد ولی افراد اجتنابی سعی می کنند نیازهایشان را به دیگران  سرکوب کنند.

در سبک دلبستگی آشفته، افراد نا امنی بسیار زیادی را در دوران کودکی تجربه کرده اند و دارای مجموعه ای از ویژگیهای افراد اجتنابی و اضطرابی هستند. این الگوی دلبستگی آشفته اغلب در کودکانی که تجربه ضربه درونی مثل از دست دادن والدین، جدایی از والدین یا مورد سوء استفاده  داشته اند، مشاهده می‌شود.

اما نکته عجیبی که در زندگی مشترک افراد، با انواع دلبستگی نا ایمن وجود دارد این است که اگرچه میزان رضایتمندی و خشنودی در زندگی زناشویی درآنها  کمتر است، اما میزان طلاق در۴ سال اول ازدواج در میان ناایمن ها کمتر است، وعلت اصلی آن است که افراد با دلبستگی نا ایمن خود را مستحق زندگی آرام نمی دانند و تا حد مرگ مشکلات و سختی ها را تحمل می کنند، و حتی جان خودشان را نیز به خطر می اندازند. یک جمله مهمی که بر آن باور دارند این است که:” ما در راه عشق خود ثابت قدم می مانیم و تا سر حد مرگ پای آن می مانیم.”

تمام رفتارهای عاشقانه ی آنها از سر نیاز وحشتناک و پایان ناپذیری است که آنها برای جلب توجه معشوق یا شریک زندگی شان دارند.نکته ی قابل توجه دیگر آنست که احتمال بی وفایی در این دسته از افراد بیشتر از دیگران است. اما اینگونه از افراد به علت ترس شدید از خیانت، ممکن است در انجام آن پیش دستی کنند. منطق غلط فکری بعضی از آنها اینست که اگرخیانت نکنی، خیانت می بینی.

یک سوال مهمی که می توانید پرسید این است که آیا افراد با دلبستگی ناایمن محکوم هستند تا به دلیل آسیب سال های اولیه، زندگی سختی را تجربه کنند؟

 خوشبختانه پاسخ منفی است، و این مشکل قابل حل است. گام اول راه حل این مشکل آن است که قبل از هر چیزی بدانید که شما دلبستگی ایمنی دارید یا دلبستگی شما ناایمن است؟ می توانید از تست های تشخیص نوع دلبستگی استفاده کنید یا به دقت به نشانه هایی که در بالا ذکر شده است، توجه کنید. بیشترین تمرکزتان بر روابطتان با دوستان، شریک زندگی و خانواده باشد. آیا در روابط صمیمی تان رفتارهایی غیر معمول از خود بروز می دهید. اگر پاسخ مثبت است آیا  این رفتار ها  ریشه در دلبستگی دارد یا ریشه در مشکلی دیگر است؟

وقتی مطمئن شدید که  دلبستگی ناایمن دلیل این رفتار های شماست، به دنبال پذیرش مشکل خود باشید. پذیرش مشکل، قدم بزرگی برای حل مشکل است.بپذیرید و قدم بر تغییر رفتار خود داشته باشید. برای تغییر شما باید رفتارهای دردسرساز را بشناسید و بر روی اصلاح آن ها کار کنید. شناسایی این رفتار ها کار ساده ای نیست ولی با مطالب بالا،عمدتاً مهم ترین آنها را به راحتی شناسایی می کنید. بعد از اینکه متوجه شدید چه رفتارهایی باعث بروز مشکل شده است می توانید برای تغییرآنها تلاش کنید. مثلاً بی دلیل به همسر خود اعتماد ندارید. گاهی گوشی اش را چک می کنید یا به مکالمات او با خانواده اش گوش می دهید. اول به دنبال حذف این رفتارها باشید. گاهی اوقات برای رها شدن از این احساسات و رفتار ها  لازم است از متخصص کمک بگیرید. تراپی بهترین روش برای غلبه بر رفتارهایی است که از دلبستگی نا ایمن ریشه می گیرد.

نکته مهم اینکه اگر شما فردی با دلبستگی نا ایمن هستید حتما مشکلات را حل کنید و سپس وارد رابطه مشترک با فرد دیگر شوید و ازآن مهم تر اینکه هیچ وقت وارد رابطه با فردی با دلبستگی نا ایمن نشوید. در رابطه ای که هر دو دارای دلبستگی نا ایمن باشند رابطه پیچیده تر و سخت تر می شود. اگربعد از رابطه مشترک متوجه شدید که هر دو دلبستگی نا ایمنی دارید تا دیر نشده از متخصص کمک بگیرید. عینک ترس و نا امنی که بر چشمانتان قرار دارد را با کمک متخصص بردارید.هرگز برای داشتن یک رابطه سالم دیر نیست، پس امیدوار باشید.

درآخر باید بگویم : لطفاً…لطفاً… به دنبال مقصر نباشید. این کار شما را سخت تر می کند و انرژی شما را برای تغییر خواهد گرفت. چرا که هیچ مادر یا مراقبی کامل و بی عیب نیست. چون اصلا انسان بی عیب و نقص در این کره خاکی وجود ندارد. بسیار ناعادلانه است که همیشه والدین مان را به خاطر روابط فعلی مان سرزنش کنیم. در حالی که خودمان نیز در موارد زیادی دچار خطا می شویم و خواهیم شد. از این پس نقش شما اهمیت بسیار دارد، شما مسئولیت رفتار هایتان را بر عهده بگیرید و در جهت تغییر گام بردارید. اگر در کودکی رابطه امنی  نداشتید، بیاموزید در بزرگسالی روابط مشترک ایمنی را تجربه کنید.

Author: daneshmand2024

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *