اگزیستانسیالیسم چیست؟

اگزیستانسیالیسم یا هستی‌گرایی یا باور به اصالت وجود (به انگلیسی: Existentialism) اصطلاحیه که به کارهای فیلسوفهای مشخصی از اواخر سدهٔ نوزدهم و اوایل سدهٔ بیستم گفته میشه و از جنگ جهانی اول در آلمان رواج پیدا کرد وبعد از اون به فرانسه و ایتالیا و دیگر نقاط جهان رسید و همچنین در محافل ادبی و مطبوعات هم تأثیر زیادی گذاشت.

بطور کلی اگزیستانسیالیسم رو میشه اعتراضی دونست علیه کوششهایی که انسان ها ناگزیر در چنگ اونها گرفتارن یا اگه ساده تر بخوایم بگیم میشه گف اگزیستانسیالیسم اعتراض میکنه به اینکه مردم مجبورن برای زندگی بهتر تلاش و کوشش کنن.

نویسندگان اگزیستانسیالیست به بررسی وجود می پردازن، زیرا وجود به نظر اونها پیشرو ماهیت هرچیزیه.

اگزیستانسیالیست ها میگن انسان در بین امور پوچ و بیهوده بسر می بره و به هیچ دل بسته ،آرامش و هدفی نداره و تلاش پیوسته اش برای هیچه؛اما بشر میتواند بدون بستگی به جایی با خودو محیطش خویشتن خویش را بسازد.

اگزیستانسیالیسم مکتبیه که معتقده وجود مادی انسان مقدم بر ماهیت یا جوهر روح اونه و انسان میتونه به میل خودش سرنوشتش رو تعیین کنه.

برای درک علت پیدایش مکتب اگزیستانسیالیسم، باید به تاریخ فلسفه و دین در اروپا برگردیم .اونها میگن که هیچ هدف و ارزش و وظیفه ای که به انسان جهت بده و مسیری رو تحمیل کنه، وجود نداره و انسان خودش باید دست به خلق ارزش و معنا بزنه و هر عملیو که در ذهن خودش ارزش می دونه به عنوان وظیفه انتخاب کنه و به این دلیله که هرکسی مسئول کارهای خودشه.

فعل existo و existee در زبان لاتینی به معنای خروج از ظاهر شدن و بر آمدن استاین اصطلاح با بودن وهستی نیز متعارفه ولی در اصطلاح فلسفه های اگزیستانس این اصطلاح به موجودات آگاه از واقعیت خاص گفته می شه؛ به عبارت دیگه،اگزیستانس به نحوه خاص هستی انسان اطلاق می شه و اگر گاهی ازاگزیستانسیالیسم به اصالت وجود تعبیر می شه ربطی با نظریه اصالت وجود ملاصدرا که در باب مطلق وجوده نداره.

وقتی در فلسفه اگزیستانسیالیسم، وجود به معنای تعالی دائمی و گذر از وضع موجود گرفته می شه و اون رو با صیرورت مترادف می دونن با معنای لغوی اون نیز پیوند داره؛ چون گفتیم که معنای لغوی اون ظاهر شدن و بر اومدنه؛پس اگزیستانس موجودیه که مرتباً نو میشه و به صورت دیگری ظاهرمیشه؛ به همین خاطر اگزیستانسیالیست ها مخصوصاً سارتر می گن که وجود انسان بر ماهیتش مقدمه؛ زیرا بین وجود داشتن و انتخاب کردن برای انسان فرقی نیست؛ یعنی وجودش وجود انتخابگره،Existance یعنی نحوه خاص وجودی انسان که یک موجود آزاد گزینش گر و آگاهه …

طبق باور اگزیستانسیالیست ها زندگی بی معناست مگر اینکه خود شخص به اون معنا بده ؛ این به این معناست که ما خودمون رو در زندگی می یابیم، آنگاه تصمیم می گیریم که به آن معنا یا ماهیت دهیم همان طور که سارتر گفت ما محکومیم به آزادی یعنی انتخابی نداریم جز اینکه انتخاب کنیم؛ و بارمسئولیت انتخابمون رو به دوش بکشیم بعضی مواقع اگزیستانسیالیسم با پوچ گرایی (نهیلیسم)اشتباه گرفته می شه؛ در حالی که با اون متفاوته، پوچ گرایان عقیده دارن که زندگی هیچ هدف و معنایی نداره درحالی که اگزیستانسیالیست ها بر این باورند که انسان باید خودش معنا و هدف زندگی اش را بسازه.

سورن کی یر کگور رو نخستین اگزیستانسیالیست می نامن، میان «اگزیستانسیالیسم بی خدایی» و«اگزیستانسیالیسم مسیحی» تفاوت هستاز میان شناخته شده ترین اگزیستانسیالیست های مسیحیمی توان از سورن کی یر کگور، گابریل مارسل، و کارل یاسپرس نام برد.

سارا پورنصرالله?